Print Friendly, PDF & Email

Mukozaları anlamak

Cildin uzantısında bulunan mukoza, organizmayı dış etkenlere karşı koruma işlevine sahiptir. Bunların çoğu, adlarını borçlu oldukları, mukus denilen kalın ve yapışkan bir madde salgılarlar.

Mukozaların bulundukları yerler
Mukozalar, organizma içindeki boşlukları kaplayan esnek ve ince dokulardır. Derinin uzantısında bulunurlar ve dış ortama açılırlar.

Bedenin beş bölgesinde mukoza bulunur:

  • Ağızdan anüse kadar sindirim sistemi.
  • Burun deliklerinden akciğerlere kadar solunum sistemi.
  • Ürogenital sistem: Üretra, mesane, üreter ve kadınlarda rahim ve vajina ve erkeklerde penis başı.
  • Gözkapaklarının iç kısmı.
  • Kulakların iç kısmı.
Mukozaların yapısı
Mukozalar, üç katmandan oluşur:

• Yüzeyde, birbirlerine karşı sıkıca yapışmış hücrelerden oluşan epitel doku tabakası vardır. Epitel doku hücrelerinin oluşumu ve organizasyonu, bulundukları yere göre değişir.

•Epitel doku altında, lamina propria adı verilen, bağ dokusu lifleri ve elastik liflerden oluşan bir bağ dokusu bulunur. Bu tabaka içinden, aynı zamanda epitel dokuyu besleyen ve bazı maddelerin emilmesini sağlayan kan damarları geçer.

• Nihayetinde, mukozanın en derin tabakası kas hücrelerinden oluşur..

Mukozaların fonksiyonu
Mukozalar, her şeyden önce zararlı dış etkilere karşı organizmayı koruma rolüne sahiptirler.  Bu koruma iki şekilde gerçekleşir:

  • Yoğun yapısı ile, mukozanın epitel dokusu, patojen maddelerin girişini önleyen bir kalkan oluşturur.
  • Buna paralel olarak, mukozaların çoğu mukus adı verilen yapışkan bir madde salgılar. Böylece sürekli olarak nemini korur. Çanak hücreler adı verilen epitel doku hücreleri tarafından üretilen bu yoğun jel, defensin adı verilen doğal antibiyotikler içerir. Böylece, mukoza içine girmeye çalışan patojen maddeler (virüsler, bakteriler…), hem mukus içine hapsedilir, hem de defensin tarafından saldırıya uğrarlar. Yalnızca idrar yolları mukozalarında mukus bulunmaz; zira steril olan idrar ile sürekli yıkanmaktadır.

Bazı mukozalar, bir emme rolüne de sahiptirler. Sindirim borusunun mukozaları, organizmaya taşımak üzere besinlerin bir kısmını emebilirler. Birçok kısa kıl ile kaplı olan burun mukozaları da, solunan tozların büyük bir kısmını durdurma işlevine sahiptir.

Discover our solution: cinsel organlarda mukoz sorunları.