Print Friendly, PDF & Email

Saçları anlamak

%80 oranında keratin, %10 oranında su ve %5 ila %10 arasında pigment ve yağlardan oluşan saçlarımız, değişmeyen bir döngüye göre, yaşamımız boyunca kendiliğinden yenilenir. Parlaklık ve esnekliğe sahip olmasını istediğimiz görünür kısım, aslında biyolojik açıdan cansızdır: Saç telimiz, canlı tek kısmı olan ve saçlı deri içinde bulunan kökü sayesinde uzar.

Saçın yapısı
Tırnaklar ve vücut kılları gibi, saçlar başlıca olarak, sert ve lifli bir protein maddesi olan keratinden oluşurlar. Normal bir saçta, 120.000 ila 150.000 saç teli bulunur, yani saçlı derinin cm2‘si başına, ortalama çapı 50 ila 100 mikrometre olan 250 adet tel düşer.

Saç telleri iki kısımdan oluşurlar:

  • Saçın canlı bölümü olan saç kökü veya kıl ampulü, saç folikülünün içine girer. Saçı oluşturan keratinositler ve ona renk veren melanin burada üretilir.
  • Biyolojik açıdan cansız olan, saçın görünen kısmı gövde: Aslında keratin ile dolu ölü hücrelerden oluşmaktadır. Gövde, üç yoğun katmandan oluşur:
    • Medulla (öz), çekirdeksiz aglomere hücrelerden oluşan, gövdenin ortasında bulunan yumuşak maddedir.
    • Korteks, medullayı sarar. Saça esnekliğini ve sağlamlığını veren, dikey ve yatay olmak üzere iki tip keratin lifinden oluşur. Ayrıca saça rengini veren melanin pigmentleri de korteks içinde bulunurlar.
    • Kütiküla, saçın en dış katmanıdır. Tıpkı bir çatı üzerindeki kiremitler gibi, birbirleri üzerine geçen keratin pullarından oluşur.  Saçlar, her kıl kökü içinde bulunan yağ bezi tarafından üretilen bir sebum yağı tabakası ile kaplıdırlar.  Saçların sağlıklı olmaları için gerekli olan bu madde, onları korur, besler ve onlara esneklik, parlaklık kazandırır.
Saçların rengi

Saçların rengini veren melanindir. Melanin, kök içinde bulunan ve melanosit adı verilen hücreler tarafından üretilen doğal bir pigmenttir. İki farklı melanin tipi mevcuttur: İlki (eumelanin, kızıl ila esmer) saça kahverengi ila siyah rengini verirken, ikincisi (phaeomelanin, sarı ila kızıl) sarı ila kızıl saçlara rengini verir. Saç telinde mevcut melanin miktarına göre, saç telinin rengi daha açık veya koyudur.

Saçların rengi, hepimizin genetik kodlarında yazılıdır. Ancak, dış faktörler (güneş, tuzlu su…) saçın renginin açılmasına neden olabilir. Yaş ilerledikçe, melanositler tükenirler ve seyrekleşirler. Melaninden neredeyse tam olarak mahrum kalan gri veya beyaz saçlar meydana gelir.

Saçların yaşam döngüsü

cycle_cheveux

Hayatımız boyunca, saçlarımız uzar, dökülür ve yeniden çıkar. Bu yenilenme döngüsü, doğuştan programlanmıştır: Her saç teli folikülü ardı ardına yaklaşık 15 saç teli üretebilir, sonrasında faaliyetini durdurur ve ölür.

Saçların uzaması sürekli değildir; ancak çoğunlukla birbirini takip eden üç aşama halinde gerçekleşir:

  • Yaklaşık 3 ila 7 yıl süren anajen faz (aktif büyüme) sırasında, saç teli günde yaklaşık 0,3 mm (ya da ayda 1 cm) uzar. Saç kökü seviyesinde yeni keratinositler üretilir ve eskiler dışarıya doğru itilir, böylece saç uzar.
  • 3 ila 4 hafta süren katejen faz (gerileme) sırasında, kıl folikülünün keratinositleri dejenere olurlar ve ölürler. Bu durumda folikül yavaşça, saçlı derinin yüzeyine doğru çıkar.
  • 3 ila 4 dört ay süren telojen (dinlenme) faz: Saç doğal olarak düşer, ardından hiçbir şeyin olmadığı bir duraklama dönemi başlar, bunu yeni bir döngünün başlaması takip eder.

Saçımız, tüm bu farklı aşamalarına rağmen, istikrarlı bir yoğunluk derecesini muhafaza eder (alopesi durumu haricinde). Bu durum, başımızdaki saçlarımızın %90’ının anajen fazda olmasıdır: Böylece her gün kaybettiğimiz onlarca saç dikkat çekmez.

Discover our solutions: hassas saçlar, saç dökülmesisaç kepeği.